معرفی رشته جامعه‌شناسی

معرفی رشته علوم اجتماعی – گرایش جامعه‌شناسی

 

هدف این رشته:

یکی از مهم‌ترین رشته‌های علوم اجتماعی، رشته جامعه‌شناسی است. جامعه‌شناسی یعنی علم مطالعه جامعه و فعالیت‌های انسانی. دامنه بررسی موضوعات در این رشته از فرد تا جامعه یا به قولی از سطح خرد تا سطح کلان را شامل می‌شود. تأکیدات سنتی این حوزه مطالعاتی بر اموری اجتماعی همچون، اقشار اجتماعی، طبقات جامعه، فرهنگ، جنبش‌ها و تحرکات اجتماعی، مذهب، قانون، خانواده و… است.

دو پرسش اساسی جامعه‌شناسی همواره‌ این بوده است که نخست چگونه در جامعه نظم برقرار می‌شود؟ و دوم چرا و چگونه جامعه تغییر می‌‌کند؟ از این رو علوم اجتماعی به بررسی روابط اجتماعی، سازمان‌‌‌ها، گروه‌‌‌‌‌ها، نهادها و رابطه متقابل میان ساختارهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی می‌‌پردازد.

تفکر جامعه‌‌شناسانه به بیان «آنتونی گیدنز» بیش از هر چیز به خودشناسی کمک می‌کند که به نوبه خود می‌‌تواند به شناخت بهتر ما از دنیای روابط اجتماعی یاری کند. مطالعه جامعه‌‌شناسی تا آنجا که با اندیشه جزمی ‌مبارزه می‌‌کند، درک تنوع فرهنگی را می‌‌آموزد، بینش عملکرد نهادهای اجتماعی را برای ما فراهم می‌‌سازد و امکانات آزادی انسان را افزایش می‌‌دهد.

 

ضرورت و اهمیت تشکیل دوره کارشناسی ارشد این رشته:

نیاز مبرم دستگاه‌ها و سازمان‌های دولتی به کارشناسانی که ضمن داشتن بینش‌های کلّی نسبت به مسائل اجتماعی و شناخت فرهنگ و جامعه ایرانی بتوانند برنامه‌های مقطعی و منطقه‌ای را با رعایت جنبه‌های اجتماعی تهیه نمایند مشهود است. از طرف دیگر انجام کارهای مطالعاتی و برنامه‌ریزی با توجه به نقش و اهمیت عوامل متعدد و پیچیده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… نیاز به همکاری کارشناسان ارشد جامعه‌شناسی را با سایر متخصصان مطرح می‌سازد.

 

نقش و توانایی دانش‌آموختگان:

با توجه به برنامه‌ای که تنظیم شده و هدف عمومی این دوره، دانش‌آموختگان دوره کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی توانایی‌های زیر را خواهند داشت:

۱- دست زدن به کارهای پژوهشی و انجام بررسی‌های اقتصادی و اجتماعی، مدیریت برنامه‌های مطالعاتی مورد نیاز دستگاه‌های مملکتی؛

۲- اجرای برنامه‌های اجتماعی در سطوح مختلف دستگاه‌های اجرایی؛

۳- انجام امور مربوط به برنامه‌ریزی‌های اجتماعی (در سطح استادی)؛

۴- تدریس پاره‌ای از دروس رشته علوم اجتماعی خاص در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور طبق شرایط و ضوابط مربوط به آن؛

۵- ارزشیابی برنامه‌ها و طرح‌های اجتماعی.

 

تعداد و عنوان واحدهای درسی دوره کارشناسی ارشد این رشته:

در اکثر دانشگاه‌های کشور تعداد واحدهایی که دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی باید طی کند تا مدرک خود را دریافت نماید، ۳۲ واحد است (این تعداد واحد حداکثر تا ۴ واحد کمتر یا بیشتر ممکن است نسبت به دانشگاه‌های مختلف نوسان داشته باشد). از این تعداد واحد، تعدادی شامل دروس تخصصی و اجباری است، معمولاً شش واحد اختصاص به دروس اختیاری دارد، و شش واحد نیز از آنِ پایان‌نامه است.

دروس تخصصی و اختیاری در دانشگاه‌های مختلف بسته به حوزه تخصصی اعضای گروه آموزشی مربوطه، تفاوت می‌پذیرد، اما می‌توان گفت در اکثریت غالب دانشگاه‌‌‌ها، دروس زیر جزو دروس تخصصی و اجباری هستند:

۱- نظریه‌های جامعه‌شناسی ۱، ۲- نظریه‌های جامعه‌شناسی ۲، ۳- روش تحقیق کمّی پیشرفته، ۴- روش تحقیق کیفی پیشرفته، ۵- اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان، ۶- فلسفه علوم اجتماعی، ۷- بررسی مسائل اجتماعی.

دروس زیر نیز بسته به تصمیم گروه آموزشی مربوطه، می‌توانند در صورت ارائه، در قالب دروس تخصصی و اجباری یا اختیاری تدریس شوند:

۱- جامعه‌شناسی سیاسی، ۲- جامعه‌شناسی انقلابات، ۳- جامعه‌شناسی معرفت، ۴- جامعه‌شناسی فرهنگ، ۵- جامعه‌شناسی ادبیات، ۶- جامعه‌شناسی هنر، ۷- جامعه‌شناسی دین، ۸- جامعه‌شناسی قشرها و نابرابری‌های اجتماعی، ۹- جامعه‌شناسی تغییرات اجتماعی، ۱۰- جامعه‌شناسی خانواده، ۱۱- جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، ۱۲- جامعه‌شناسی پزشکی، ۱۳- جامعه‌شناسی ارتباطات، ۱۴- جامعه‌شناسی سازمان‌ها، ۱۵- جامعه‌شناسی صنعتی، ۱۶- جامعه‌شناسی کار و شغل، ۱۷- جامعه‌شناسی انحرافات، ۱۸- روانشناسی اجتماعی، ۱۹- جامعه‌شناسی شهری، ۲۰- جامعه‌شناسی روستایی، ۲۱- جامعه‌شناسی توسعه، ۲۲- جامعه‌شناسی علم و تکنولوژی، … .

 

دانشگاه‌های پذیرنده دانشجویان این گرایش در دوره کارشناسی ارشد:

دانشگاه‌های دولتی که در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جامعه‌شناسی دانشجو می‌پذیرند عبارتند از: ۱- دانشگاه تهران، ۲- دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، ۳- دانشگاه تربیت مدرس، ۴- دانشگاه خوارزمی تهران (تربیت معلم سابق)، ۵- دانشگاه الزهرا (ویژه خواهران)، ۶- دانشگاه شیراز، ۷- دانشگاه اصفهان، ۸- دانشگاه تبریز، ۹- دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۰- دانشگاه گیلان رشت، ۱۱- دانشگاه شهید چمران اهواز، ۱۲- دانشگاه بوعلی سینا همدان، ۱۳- دانشگاه رازی کرمانشاه، ۱۴- دانشگاه شاهد تهران، ۱۵- دانشگاه شهید باهنر کرمان، ‌۱۶- دانشگاه کردستان سنندج، ۱۷- دانشگاه مازندران بابلسر، ۱۸- دانشگاه یاسوج، ۱۹- دانشگاه یزد، ۲۰- دانشگاه آیت‌الله بروجردی بروجرد.

علاوه بر دانشگاه‌های دولتی، دانشگاه پیام نور نیز در شعبات زیر اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جامعه‌شناسی می‌کند:

۱- دانشگاه پیام نور استان تهران؛ تهران غرب، ۲- دانشگاه پیام نور استان تهران؛ مرکز پرند، ۳- دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی؛ مرکز مشهد.

از میان مؤسسات آموزش عالی نیز، دانشگاه غیرانتفاعی باقرالعلوم (ع) و مؤسسه غیرانتفاعی البرز (قزوین) در مقطع کارشناسی ارشد گرایش جامعه‌شناسی دانشجو می‌پذیرد.

 

ادامه تحصیل در دوره دکترا:

دانشجویان این رشته می‌توانند در تمامی گرایش‌های دکتری علوم اجتماعی شرکت نموده و ادامه تحصیل دهند. این گرایش‌ها به قرار زیرند:

۱- جامعه‌شناسی؛ ۲- رفاه اجتماعی؛ ۳- جامعه‌شناسی توسعه اجتماعی روستایی؛ ۴- سیاست‌گذاری فرهنگی؛ ۵- دانش اجتماعی مسلمین؛ ۶- مردم‌شناسی؛ ۷- جمعیت‌شناسی؛ ۸- مددکاری اجتماعی؛ ۹- مطالعات زنان.

 

 

جهت دانلود رایگان مشخصات کلّی، برنامه درسی و سرفصل دروس دوره کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی، بر روی لینک زیر کلیک کنید:

لینک دانلود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *