آرشیو برچسب ها: نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۶۸

بر پایه استدلال بوردیو، منش یا ساختمان ذهنی، محل برخورد ساختار و کنش است. او گروه‌های اجتماعی از جمله طبقات اجتماعی را برمبنای منش تعریف می‌کند. افراد دارای موقعیت ساختاری یا طبقاتی مشترک، تجربه‌های مشابه و تکرارشونده‌ای دارند که منش (هبیتاس) مشترکی ایجاد می‌کنند. منش صرفاً الزام‌آور و محدودکننده نیست، بلکه یاری‌گر و نیروبخش هم هست؛ همچون مجموعه رهنمون‌های انعطاف‌پذیری […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۶۵

از نظر گیدنز عمده‌ترین وظایف تحلیل جامعه‌شناختی به این ترتیب است: الف) تفسیر هرمنوتیکی انواع متعدد شکل زندگی با میانجی‌گری فرازبان‌های توصیفی علوم اجتماعی؛ ب) تحلیل تولید و بازتولید جامعه به‌مثابه دستاورد علمی عاملیت انسانی.     منبع: نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی. حمیدرضا جلایی‌پور و جمال محمدی. نشر نی

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۶۴

کانون اصلی جامعه‌شناسی از نظر گیدنز عبارت است از مطالعه نهادهایی اجتماعی که محصول تحولات صنعتی دو یا سه قرن گذشته هستند. او با ارائه این تعریف، چند موضوع را برجسته می‌کند: ۱, نخست اینکه موضوع قدرت را دوباره در کانون توجه این رشته قرار می‌دهد؛ ۲, دوم اینکه جامعه‌شناسی، مطالعه مدرنیته است؛ ۳, سوم آنکه بر نهادها تأکید دارد. […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۵۹

هابرماس می‌گوید: «منظور مارکس از «انتزاع‌های واقعی»، نه‌فقط تعارض‌ها و تناقضاتی است که افراد آنها را در شکل ویران شدن زیست‌جهانشان تجربه می‌کنند، بلکه به‌طور عمده تعارض‌ها و تناقضاتی است که آنها را فقط می‌توان از طریق تحلیل شیءوارگی یا تحلیل عقلانی شدن درک کرد. در این معنای دوم است که وضعیت‌هایی را «پارادوکسیکال» می‌نامیم که در آنها سازوکارهای سیستمی […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۵۲

از نظر شوتس نظریه فرافکنانه همدلی مرتکب دو اشتباه می‌شود: ۱, به‌طرز ناشیانه‌ای می‌کوشد به روش همدلی، سرشت خودآگاهی طرف مقابل و نحوه شکل‌گیری «نفس» او را بفهمد، به‌طوری که همدلی به یگانه منبع شناخت دیگری بدل می‌شود؛ در حالی که در واقعیت چنین کاری، یعنی کشف و درک سرشت خودآگاهی و نفس دیگری، فقط از طریق به‌کارگیری روش پدیدارشناسی […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۵

  مارکس نظریه‌ای طبقاتی درباره جامعه ارائه کرد. به اعتقاد وی کلید فهم یک جامعه، فهم شیوه تولید غالبِ آن جامعه است. شیوه تولید، دو مؤلفه اصلی دارد: اول وسایل و مواد طبیعی لازم در فرایند تولید , ابزارها و نیروهای تولید؛ دوم مناسبات تولید میان کارگر و صاحبان ابزار تولید. مناسبات تولید، مناسبات طبقاتی‌ای را شکل می‌دهد که در […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۴

طبق اندیشه‌های مارکسیستی، بذرهای نابودی سرمایه‌داری در خود آن کاشته شده است. هرچه نظام سرمایه‌داری بیشتر تکامل می‌یابد شرایط برای آگاه شدن کارگران از حقیقت زندگی‌شان مساعدتر می‌شود و این یکی از تناقض‌های سرمایه‌داری است. منظور از تناقضات، فشارها و عواملی بود که ساختار اجتماعی را از درون تضعیف می‌کرد. مارکس تأکید داشت که سرمایه‌داری نه‌تنها گورکن‌های خود را به […]

ادامه مطلب