آرشیو برچسب ها: نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۶۹

بوردیو معمولاً از چهار نوع سرمایه سخن می‌گوید: ۱, سرمایه اقتصادی (آنچه از پهنه اقتصاد به‌دست آید نظیر درآمد و ثروت)؛ ۲, سرمایه فرهنگی (انواع گوناگون دانش مشروع نظیر مدرک تحصیلی، دارایی‌های فرهنگی و…)؛ ۳, سرمایه اجتماعی (روابط اجتماعی ارزشمند میان افراد و وجهه فرد در بین دیگران و میزان و نحوه تعامل او با دیگران)؛ ۴, سرمایه نمادین (از‌‌شأن […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۵۷

در نظریه پیتر بلاو، این ارزش‌ها به‌عنوان میانجیان یکپارچگی و همبستگی عمل می‌کنند و اعضای یک گروه را بر محور چیزهایی چون میهن‌پرستی، یا مصالح مدرسه و یا شرکت، متحد می‌سازند؛ در سطح جمعی، با احساسات جاذبه شخصی که افراد را بر یک مبنای رودررو متحد می‌سازند، همانندند. پیوندهای یکپارچه‌کننده را تا فراسوی جاذبه شخصی گسترش می‌دهند؛ همچنین، درون گروه […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۵۶

هومنز می‌گفت جامعه‌شناسان دگرگونی نهادی را باید موردتبیین قرار دهند ولی هرگونه تبیین دگرگونی، باید مبنای روان‌شناختی داشته باشد. به‌نظر وی، جامعه‌شناسی راستین فقط از آن نوعی است که بر اصول روان‌شناختی استوار باشد. هدف هومنز در کتاب رفتار اجتماعی، تبیین رفتار و نه توصیف آن است؛ ولی مشکل اولیه رفتار اجتماعی را به‌دلیل راحتی و سهولت در تبیین رفتار […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۵۱

به‌طور کلّی، شوتس، جهان اجتماعی وابسته به تجربه مستقیم (Umwelt) و جهان اخلاف (Folgewelt) را از بررسی جامعه‌شناختی علمی حذف می‌کند؛ زیرا در این جهان‌ها، کنشگران آزادی عمل دارند. جهان معاصران (Mitwelt) از همه بیشتر قابل‌بررسی اجتماعی علمی است؛ زیرا این جهان تحت تسلط نمونه‌هاست و دانشمند اجتماعی در همین جهان زندگی می‌کند و از همین رو بهتر می‌تواند نمونه‌های […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۴۲

مکتب انتقادی به آنچه که خود «صنعت دانش» می‌خواند , صنعتی که به مؤسسات تولید‌کننده دانش راجع است , نیز توجه و انتقاد دارد و می‌گوید این مؤسسات در جامعه ما به ساختارهای خودمختاری تبدیل شده‌اند و به بسط نفوذشان در سراسر جامعه علاقه‌مندند. نظریه‌پردازان انتقادی مسائل جهان نوین را منحصر به سرمایه‌داری نمی‌بینند؛ بلکه آنها را در سراسر جهان […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۳۹

درواقع، مارکوزه به‌طور خاص عامل و زمینه اصلی دور کردن نظریه انتقادی از مارکسیسم و نزدیک کردن آن به اندیشه وبر است. وی صرفاً تکنولوژی را عامل اصلی شکل‌دهی جامعه مدرن می‌داند. از نظر او تکنولوژی تعیین‌کننده ساختار جامعه است و سیطره تکنولوژی به حاکمیت و نفوذ سیاسی مبدل می‌شود. رفاه و مصرف‌گرایی در جامعه صنعتی، عاملی در فرمان‌برداری و […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۳۲

بریورمن کارکنان دفتری یقه‌سفید را بررسی می‌کند. به نظر وی تشخیص تمایز میان کارخانه و دفاتر کارخانه‌وار جدید، دشوار شده است؛ زیرا کارکنان دفتری بیش‌ازپیش پرولتاریزه شده‌اند. کار کارکنان دفتری بیش‌ازپیش تخصصی شده است؛ این بدان معناست که گذشته از چیزهای دیگر، جنبه‌های ذهنی و دستی کار دفتری از هم جدا گشته‌اند. در نتیجه سطح مهارت‌های موردنیاز برای مشاغل دفتری […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۳۱

پولانزاس کارکرد اصلی دولت را حفظ انسجام اجتماعی از جهت سیاسی و ایدئولوژیک می‌داند و نظیر آلتوسر از دولت و دستگاه‌های ایدئولوژیک آن بحث می‌کند. اندیشه پولانزاس درباره تناقض‌های نظام سرمایه‌داری، تحت‌تأثیر تصویر کنش‌گرایانه او از ساختارهای جامعه سرمایه‌داری شکل گرفته بود و همزمان به تناقض‌های موجود در حوزه‌های اقتصاد، نظام سیاسی و ایدئولوژی علاقه داشت. پولانزاس می‌گفت دولت در […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۳۰

بسط فکر خودمختاری نسبیِ ساختارهای گوناگون جامعه سرمایه‌داری به حوزه‌های دیگر جامعه، وجه تمایز پولانزاس به شمار می‌آید. او می‌گوید ما می‌توانیم «خرده‌طبقات» را نیز مشخص کنیم که تعیین‌کننده آنها، معیارهای اقتصادی فرعی است. در میان غیرزحمت‌کشان می‌توانیم صاحبان زمین، سرمایه صنعتی و مالی را از یکدیگر متمایز کنیم که در زمان‌های مختلف ممکن است منافع سیاسی و ایدئولوژیک و […]

ادامه مطلب

نکات گزیده درس «نظریه‌های جامعه‌شناسی»؛ نکته ۲۹

آلتوسر ایدئولوژی را یک ساختار می‌داند که محتویاتش می‌تواند تغییر کند، اما فرم آن همیشه ثابت است و به‌طور ناخودآگاه عمل می‌کند؛ این توهم را ایجاد می‌کند که مسئولیت‌ها در اختیار خود ماست و ما آزادانه محتوای باورهایمان را انتخاب کرده‌ایم؛ یعنی ایدئولوژی تجسم رابطه غیرواقعی افراد با شرایط واقعی است که در آن زندگی می‌کنند. دلیل آلتوسر برای این […]

ادامه مطلب
1 2