نکات گزیده درس «حوزههای تخصصی علوم اجتماعی»؛ نکته ۴

دیویس در ارائه نظریه حصارهای سنتی، شمایی از جامعه سنتی را به تصویر میکشد که شامل سه حلقه تودرتو میباشد (ر.ک. به شکل زیر):
ـ یک حلقه درونی که مظهر اقتصاد و ارزشهای آن (نظیر اکتساب و عامگرایی) میباشد.
ـ یک حلقه میانی که بیانگر «حصار ایمنشناسی» بوده و جوامع سنتی آن را در برابر اقتصاد برپا میدارند (نظیر موارد ممنوعه، سحر و جادو، مذهب سنتی، اخلاقیات، حقوق، فلسفه، مذهب عامیانه و نظایر آن).
ـ یک حلقه بیرونی که نشاندهنده جامعه و ارزشهای آن، سلسلهمراتب و روابط قدرت در درون آن میباشد.
الگوی جامعه سنتی از نظر دیویس
از نظر دیویس حلقه میانی به لحاظ مفهومی از نهادهای تدافعی تشکیل شده است که وظیفه آنها تحت کنترل قرار دادن اقتصاد است. این حلقه میانی به شیوهای نظیر همان «اقتصاد محصورشده» پولانی (۱۹۴۴) عمل میکند که از طریق تشریفات و آداب و رسوم سنتی، حیطه عمل بازار را محدود نموده، عملکرد را در درون چارچوبهای تنگ موجود تضمین میکند.
طبق الگوی حصارهای دیویس، «تحقق توسعه اقتصادی تنها منحصر به زمانی نیست که یک «دشمن» (یعنی عامل نوسازی یا توسعه) با فتح خاکریزها به آخرین پناهگاههای جامعه حملهور میشود، بلکه توسعه میتواند در حالتی که خود این موانع فرسوده و سست گردیده و روبه اضمحلال میگذارند یا هنگامیکه مدافعین آنها مأیوس و تسلیم میشوند، نیز رخ دهد».
منبع: جامعهشناسی توسعه. مصطفی ازکیا و غلامرضا غفاری.